Zondag 18 december 2016 : bezoek aan het Jubelparkmuseum in Brussel

 

Beste Honaleden,

De  laatste uitstap van dit jaar brengt ons naar het Jubelpark in Brussel.

We bezoeken het legermuseum ( € 5 ) en vanop het dak van de arcade genieten we van een mooi uitzicht over onze hoofdstad. In de namiddag verdiepen we ons in de schitterende collecties van  het prachtig vernieuwde museum  (€ 8 ) voor nationale archeologie.  Hier kunnen we o.a. onze techniek van potten bakken nog wat bijsturen.

Praktische info:

*’s Middags picknick in het park indien het weer het toelaat.

*Wij komen samen om 9.30 stipt op de parking aan de ingang van het legermuseum, JUBELPARK 3, 1000 Brussel.

Tot dan!

 

Christel

Geplaatst in Geen categorie | Reacties staat uit voor Zondag 18 december 2016 : bezoek aan het Jubelparkmuseum in Brussel

Vrijdag 2 december 2016: inleiding tot de genetica en het forensisch DNA onderzoek

shutterstock_dna-2

Beste Honaleden,

De laatste jaren heeft het genetisch onderzoek voor baanbrekende doorbraken gezorgd in de biologie, de archeologie, de paleontologie en uiteraard ook in de forensische wetenschappen.

Op vrijdag 2 december zal Bram Bekaert ons een presentatie geven over de boeiende wereld van de genetica. Bram Bekaert is dr. in de biomedische wetenschappen en adjunct-labohoofd biologische sporen van het forensische genetisch laboratorium aan het UZ Leuven. Hij onderzoekt de vertaling van de nieuwste genetische technologieën en kennis naar toepassingen binnen de forensisch genetica. Als docent aan de KU Leuven is hij tevens oprichter/coördinator van de nieuwe mastercursus Forensische Biomedische Wetenschappen.

Na een inleiding over genetica, gaat de focus van onze spreker naar zijn vakgebied van de forensische genetica.  Daarnaast zal ook de moleculaire archeologie aan bod komen. Een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in mens en natuur! Deze avond gaat door in het Hona clublokaal, oud gemeentehuis van Heverlee, Waversebaan 66 om 20u. Iedereen welkom!

Geplaatst in Avonden, Binnenkort, Wetenschapsnieuws | Reacties staat uit voor Vrijdag 2 december 2016: inleiding tot de genetica en het forensisch DNA onderzoek

Zondag 20 november: “Leuven Anders”

Beste Honaleden,

onze 5de succesvolle fossielenbeurs ligt ondertussen weeral een paar dagen achter de rug. Hoog tijd om nog eens de beentjes te strekken… Dat doen we zondag onder leiding van Karel & Annemie en nog wel in hartje Leuven! Veel mogen we nog niet verklappen, maar het wordt alleszins een boeiende cultuurhistorische tocht langs bekende en vooral ook minder bekende plaatsjes. ‘s Middags lunchen we in één of andere plaatselijke eetgelegenheid.

We komen samen om 9.30 u stipt aan de St.-Jacobskerk te Leuven. Vlakbij is een ruime parking.

Geplaatst in Binnenkort, Excursies | Reacties staat uit voor Zondag 20 november: “Leuven Anders”

Zondag 13 nov 2016 14h30-15h00: PaleoTime Lecture 3 – De geheimen van Trix, de Nederlandse Tyrannosaurs rex door Pim Kaskes

pimkaskesNatuurhistorisch museum Naturalis in Leiden heeft haar prehistorisch pronkstuk binnen. Vanaf september dit jaar is de tentoonstelling T. rex in Town open voor publiek en kunnen bezoekers oog in oog staan met een levensecht skelet van een Tyrannosaurus rex. Dit exemplaar van deze iconische vleesetende dinosauriër, omgedoopt tot Trix, is in de zomer van 2013 opgegraven uit een zandsteen van Boven-Krijt ouderdom in de badlands van Montana, VS.
Naast een prachtig museumobject is Trix ook van grote wetenschappelijke waarde. Het betreft een vrouwtje op leeftijd van ruim 12 meter lang die veel heeft meegemaakt in haar leven. Met meer dan de helft van de teruggevonden botten is Trix nummer drie op de ranglijst van meest complete T. rexen. Maar wat deze vondst nog specialer maakt is dat Trix de best bewaarde Tyrannosaurus ooit is. De driedimensionale vorm van haar botten is na ongeveer 67 miljoen jaar onder de grond nog steeds intact.
De oorzaak van deze unieke preservatie zal ik bespreken in deze lezing. In het kader van mijn afstudeerscriptie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam ben ik een jaar na de opgraving afgereisd naar het graf van Trix in Montana. Met geologisch veldwerk en aanvullende labanalyses hebben we ontdekt dat de eigenschappen van het omliggende gesteente een cruciale rol spelen in haar uitzonderlijk goede bewaring. Verder zal ik een tipje van de sluier oplichten van het toekomstige werk dat we willen verrichten aan het skelet en de leefomgeving van deze Koningin van de Dinosauriërs. Pim Kaskes is net afgestudeerd als sedimentair geoloog aan de Vrije Universiteit, Amsterdam.

Geplaatst in Beurzen, Binnenkort, Wetenschapsnieuws | Reacties staat uit voor Zondag 13 nov 2016 14h30-15h00: PaleoTime Lecture 3 – De geheimen van Trix, de Nederlandse Tyrannosaurs rex door Pim Kaskes

Zondag 13 nov 2016 14h00-14h30: PaleoTime Lecture 2 – De Chicxulubinslag tsunamite in North Dakota: Een “bevroren” fossielgemeenschap precies op de Krijt Tertiair grens door prof Jan Smit

jansmittanis-tektite-3gillpick1-3Tot voor kort waren de resten van de mega-tsunami, veroorzaakt door de meteorietinslag op Yucatan, vooral bekend van de omgeving van de Golf van Mexico. De ontdekking van een nieuwe vindplaats, Tanis, achtergelaten door de tsunami in Noord Dakota, betekent dat de mega-tsunami nog minstens 1000km verder naar het noorden is doorgedrongen dan voorheen voor mogelijk gehouden werd. De complexe zandlaag bevat tektietglasresten, die ontegenzeggelijk uit de Chicxulub krater afkomstig zijn. De Tanis tsunami volgt de bedding van een grote rivier die vanuit het oosten minstens twee keer is volgelopen. De resulterende ‘tsunamite’ is opgebouwd uit twee lagen: een grofkorrelige zandlaag met cross-bedding en grote brokken onderin de rivierloop, en een fijnkorrelige, verschillende keren gegradeerde silt-klei afwisseling die het hele rivierdal bestrijkt. Tanis ligt dan ook op de uitbouwende pointbar, de kronkelwaard van een meander van een tamelijk grote rivier met een geuldiepte van ongeveer 15m. De onderste zandlaag vult de onderkant van de riviergeul, en bevat weinig opzienbarende vondsten. De bovenste, kleiige laag, bevat daarentegen een schat van uitzonderlijk goed bewaarde fossielen. Bovenop de top van de tsunamite ligt het bekende kleilaagje met iridium, zowel in de geul als direct ernaast op de uiterwaarden, de ‘overbank’ afzettingen. De eerste aanwijzing voor een tsunami kwam uit de vondst van prachtig bewaarde (aragoniet) ammoniet (Sphenodiscus) schalen naast complete skeletten van paddlefish en steuren, beide, vooral de paddlefish, zoetwatervissen. Daarnaast komen er nog meer marine soorten (dinoflagellaten en haaietanden) voor, minstens 250km van de kustlijn in het oosten. Sindsdien zijn er tientallen complete, bij elkaar gespoelde vissen gevonden, waarbij hele series tektieten in de kieuwbogen zijn blijven steken. Andere vondsten zijn o.a. een ei met embryo van een azhdarchide pterosaurus en gearticuleerde botten met huidafdruk van een triceratops. Ook grote veren van een velociraptor, plus een bot met de veerafdrukken er van zijn gevonden. De vissen zijn waarschijnlijk achter een ‘log-jam’ blijven steken, want er zijn verschillende boomstammen gevonden, sommige aan de buitenkant verbrand (houtskool). Tegen de boomstam zitten harsresten, nu barnsteen, die ook de tektieten hebben ingevangen. Omdat de tsunami ook de normaal droog liggende oevers heeft bedekt, zijn daar ook getuigen van de oeverbewoners gevonden. Onder de tsunami zitten verschillende mierennesten, soms met resten van mieren er nog in. De voetafdrukken van een aantal theropode en hadrosauride dinosauriers die op de modderige oever hebben gelopen zijn door de tsunami afgegoten, een goede getuigenis dat de dinosauriers tot en met de Chicxulub inslag hebben doorgeleefd!
Is dit een unieke vindplaats? Waarschijnlijk wel, al is er verderop bij Marmarth op een vergelijkbare positie ook een zand-kleilaag met mariene dinoflagellaten gevonden, maar (nog) zonder bijzondere andere vondsten. Door aankoop van de grond is Tanis enigszins beschermd tegen plundering, maar de precieze plek blijft nog even geheim. De komende jaren zal Tanis nog een grote bron zijn van opzienbarende onderzoeken! Jan Smit is professor emeritus van de Vrije Universiteit Amsterdam, geoloog en micropaleontoloog, dé expert over de Krijt-Tertiair grens, internationaal gelauwerd én bijzonder goed gebekt.

Geplaatst in Beurzen, Binnenkort, Wetenschapsnieuws | Reacties staat uit voor Zondag 13 nov 2016 14h00-14h30: PaleoTime Lecture 2 – De Chicxulubinslag tsunamite in North Dakota: Een “bevroren” fossielgemeenschap precies op de Krijt Tertiair grens door prof Jan Smit

Zondag 13 nov 2016 11u30-12u00: PaleoTime Lecture 1 – De trilobieten van de ‘Mur des douaniers’ Vireux door Allart van Viersen

gerastos_2_blackbgDe “Mur des douaniers” was een iconische vindplaats in de Franse Ardennen die in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw ongekende populariteit bij verzamelaars genoot. De silt- en kleistenen uit het Devoon leverden dan ook grote aantallen complete trilobieten op. Enig minpuntje: door ontkalking waren enkel de interne en externe afdrukken van de pantsers bewaard gebleven. Een gebrek aan wetenschappelijke publicaties leidde tot een wirwar van foutieve identificaties en interpretaties. In 1991 werd de “Mur des douaniers”, waar toen niet veel meer van over bleef dan een glooiende helling, door Franse autoriteiten tot natuurreservaat verheven. Ondanks de grote hoeveelheid aan verzamelde specimens, weten we vandaag nog altijd bitter weinig over deze bijzondere plek en haar trilobietenfauna. Nieuw onderzoek is niet mogelijk. Tijdens de lezing wordt het verhaal van deze enigmatische vindplaats verteld. Allart van Viersen is trilobietenspecialist en verbonden aan het Natuurhistorisch Museum Maastricht. Hij kreeg eerder dit jaar de prestigieuze Van der Lijn onderscheiding.

Geplaatst in Beurzen, Binnenkort, Wetenschapsnieuws | Reacties staat uit voor Zondag 13 nov 2016 11u30-12u00: PaleoTime Lecture 1 – De trilobieten van de ‘Mur des douaniers’ Vireux door Allart van Viersen

Vrijdag 4 november: lezing door Erik Vercammen over Bretagne

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Bretagne: geologie en stenen

Bretagne is een land van oude “stenen”: menhirs, dolmens en kerken, maar ook de oudste gesteentes van West-Europa, meer dan 2 miljard jaar oud. De streek is bekend om haar getijden en kusten, maar ook om haar “crêpes” en haar rijkdom aan (zee)vogels, terwijl er ook veel plantensoorten voorkomen.

Meer dan redenen genoeg om er op vakantie te gaan, en de streek te verkennen. Dat heeft Erik Vercammen al meerdere keren gedaan, en hij heeft er heel wat foto’s en vondsten van meegebracht. Die heeft hij uitgewerkt tot een voordracht, waarin de nadruk ligt op de rijke geologische geschiedenis, waarvan de sporen nog altijd te vinden zijn: oude gesteentes, mineralen als stauroliet en andaloesiet, en een hele hoop granietintrusies. Daarbij gaat de aandacht speciaal naar de “granit rose’ van Ploumanac’h, met merkwaardige vormen en landschappen, en ook zeldzame geologische verschijnselen. Er worden ook vondsten getoond, eigen vondsten zowel als een verzameling trilobieten van medelid Tony Holemans.

Op vrijdag 4 november om 20u in het Hona clublokaal (Waversebaan 66, 3001 Heverlee).

Geplaatst in Avonden, Binnenkort | Reacties staat uit voor Vrijdag 4 november: lezing door Erik Vercammen over Bretagne

Zondag 23 oktober 2016: Fossielen zoeken bij Burg Reuland

groeve-burg-reulandOp zondag 23 oktober gaan we nog eens fossielen zoeken bij Burg Reuland onder leiding van Geert Andries. In een kleine groeve is het Emsiaan (Onder Devoon) ontsloten met daarin enkele fossielrijke lagen waarin zowel heel wat soorten brachiopoden, bivalven, gastropoden, trilobieten, vroege ammonoiden enz. te vinden zijn. Tijdens vorige bezoeken werd steeds wat interessants gevonden. Een artikel dat de eerste vondsten van ammonoiden uit deze groeve beschrijft kan u hier vinden. Afspraak om 9h30 aan de groeve te Steffeshausen, deelgemeente van Burg Reuland, aan de plek genaamd Reuland-Bahnhof (de lokale busstelplaats). Opgelet: dit een actieve groeve en veiligheidsvoorschriften zijn van toepassing. Zorg voor een veiligheidshelm, -bril en -schoenen.

Geplaatst in Binnenkort, Excursies | Reacties staat uit voor Zondag 23 oktober 2016: Fossielen zoeken bij Burg Reuland

Zondag 13 nov 2016: PaleoTime internationale fossielenbeurs

paleotime_a3_nlPaleoTime is hét grootste paleontologisch evenement van de Benelux! PaleoTime is er voor en door mensen met interesse in fossielen. Bij PaleoTime voelt zowel de verzamelaar, de citizen-scientist als de wetenschapper zich helemaal thuis: PaleoTime zorgt immers voor onovertroffen ‘paleontology quality time’! Deze editie staan meer dan 45 standhouders uit verschillende landen voor u klaar. Zij bieden een zeer divers en gevarieerd aanbod aan, van ammonieten en trilobieten tot haaientanden en dinosaurusbotten, van recente tot antiquarische lees- en determinatieboeken, wetenschappelijke literatuur, preparatiemateriaal, loepjes, hamers, opbergdoosjes, staandertjes, … en bovenal een berg aan nuttige tips & tricks. PaleoTime has it all!

PaleoTime wil meer zijn dan louter een fossielenbeurs! Veel van onze standhouders staan open om te ruilen. Je kan dit zien aan een speciaal kenteken op hun stand. PaleoTime wil ook de onderlinge uitwisseling van ervaring en kennis stimuleren, zowel tussen verzamelaars onderling als tussen verzamelaars en wetenschappers. Daarom houden we tijdens de beurs ook een lezingenreeks, de PaleoTime Lectures. Drie korte (30 min) krachtige en bovenal boeiende lezingen over een actief wetenschappelijk onderwerp gebracht door goedgebekte wetenschappers en/of citizen-scientists en dat op een zeer verstaanbaar niveau. We zijn verheugd u de volgende sprekers aan te kunnen bieden: Prof Jan Smit, geoloog Pim Kaskes en trilobietenspecialist Allart van Viersen. Wij kijken alvast uit naar de laatste nieuwtjes over de Krijt/Tertiair grens, over Trix de Nederlandse Tyrannosaurus rex en over de trilobieten van Vireux!

Bovendien is de toegang tot PaleoTime én de PaleoTime Lectures volledig gratis. Er is ook voldoende gratis parking in de onmiddellijke nabijheid. PaleoTime is open op zondag 13 november van 10h00 tot 17h00.

Adres: Remylaan 4b, 3018 Wijgmaal (Leuven). Allen daarheen en men neemt al zijn vrienden en vriendinnen mee en zegge het voort!

PaleoTime heeft ook een eigen facebook pagina waar veel info en nieuwtjes op worden gepost!

Geplaatst in Beurzen, Binnenkort, Wetenschapsnieuws | Reacties staat uit voor Zondag 13 nov 2016: PaleoTime internationale fossielenbeurs

Vrijdag 7 oktober 2016: William Vancleynenbreughel over wilde bijen en hommels

bijen2-032Op vrijdag 7 oktober brengt William een boeiende lezing over wilde bijen en hommels. Van maart tot oktober wordt onze tuin bevolkt door deze kleine niet-stekend insecten. Tuincentra verkopen zelfs bijenhotels die dienst doen als nestgelegenheid.  Aan de hand van mooie dia’s maken we kennis met de wereld van de wilde of solitaire bijen en krijgen we een antwoord op vragen zoals : Hoeveel soorten wilde bijen zijn er in ons land ? Maken ze allemaal gebruik van bijenhotels ? Leven ze ook in kolonies zoals de honingbij ? Hoe planten ze zich voort ? Wat eten ze ? Hoe overleven ze de winter ? Zijn ze allemaal even zachtaardig of niet ? Hoe kunnen we ze een handje helpen ? William is hobby-imker en vertelt gepassioneerd over deze insectenfamilie. Naar aanleiding van de lezing verschijnt er ook een tweedelig artikel in het tijdschrift van Hona. Om 20u in het Hona clublokaal (Waversebaan 66, 3001 Heverlee). Niet te missen!

Geplaatst in Avonden, Binnenkort | Reacties staat uit voor Vrijdag 7 oktober 2016: William Vancleynenbreughel over wilde bijen en hommels